Nereye kadar?

Nereye bu gidiş yolların biteceğini bile, bile niçin bu lades.                                             

Hayata ve yaşamın içine bakıyorum.                                                                                  

Aileler hızlı bir şekilde dağılırken sebeb şiddetli geçimsizlik.                                                 

Peki bu geçimsizliğin en tetikleyici sebebi ne?                                                                         

İsraf haddinden fazla harcama doyumsuzluk.                                                                          

Peki inanç yönünden bakıyoruz, bir çoğumuz İslamı ebeveynlerinden miras almışlar. Araştırıyorsunuz, araştırıyoruz.                                                                                                                    

İnsanlarımızın bir çoğu İslam’dan bi haber yani bilgi dağarcığında birşey yok.                                                                          

İşte bu anlamda bu durumu nasıl düzeltebiliriz?                                                   

İşler bu eksende iken ne yapabiliriz?                                                                                       

Hayatın en dar sokağına girdiğimizi ve bu labirentin içinden çıkacağımızı kendimize inandırmamız gerekmez mi?                                                                                                               

İnsan olduğumuzu ve bu işe en yakın dostumuzdan başlamamız gerekmez mi?

İşte bu noktada insan yaptığı bir ikaz için dostuna teşekkür etmez mi? Bütün bu güzellikleri bana veya bize hatırlatıyor diye.                                                      

Yok nasihattan anlamadın ve eski tas eski hamam işe devam diyorsan insana sormazlar mı?                                                                                                                                

Bu gidiş nereye ve nereye kadar?                                                                                              

Bütün ömrünü boşu boşuna bir hiç uğruna harcarken neredeydin demezlermi?                                                       

Ve bütün zorluklara rağmen ayaktayım diyorsan.                                                          

Kendimi ve ailemi ait olduğum yerde görmek istiyorum birlik ve beraberlik içinde diyorsan.                                                                                                                                 

Daha geç kalmadın ne kadar erken başlarsan kardır.                                                           

Yarın olmayabilirsin.                                                                                                               

İkilemde isen otur ve düşünme melekesini çalıştır belki işe yarar.                                    

Bütün bunları düşünüyorum diyorsan, o zaman diyecek birşey kalmıyor.

Yok beni bu meseleler ilgilendirmiyor israfta ne diyorsan.                                                                

Nereye kadar bütün bunlar diye size soruyorum.                                                               

Nereye kadar?                                                                                                                                         

Bu sorudan sonra israftan diyorumki israftan kaçınırsak aile biz ve toplum kazanacak kaçınmazsak hepsi kaybedecek.                                                                                  

En azından deneyelim!                                                                                                                 

Her lazım olan alet ve edevattan birer tane olması gerekirken bir kaç tane almıyalım. Yemede içmede aşırıya gitmeyelim.                                                                                                                    

İnancımızı öğrenip doğru olanı yapalım.                                                                                 

Ondan sonrada ellerimizi RAB’BUL alemine dua ve tövbe edelim O bereketimizi verecek ve bizde böylece paylaşmayı öğreneceğiz.                                                                                                       

Öyle ise daha ne duruyoruz.

Elleri kolları sıvayarak işe başlıyalım.

Kısa bir öz eleştiri veya nefis muhasebesi….

Sizlerle paylaşacağım bu konu belki herkesi rahatsız eden ve toplumun yarası olan verdiğimiz herhangi bir sözün arkasında duramama meselesidir.                                                                                             

Bu konu beni hep rahatsız etmiştir.                                                                              

Müslümanın görevi söz verince yerine getirmesidir.                                                                            

Söz verilince yerine getirmek bizim hasletlerimiz yani Müminin hasletlerindendir.  Söz verilince yerine getirilir.                                                                                                                

Bu işin lamı cimi olmaz diyorum.                                                                                                      

Gelin nefis muhasebesi yapalım ve nefsimize soralım.                                                                                         

Her söz verilince işimiz bitince artık boşver mi?                                                                                     

Yoksa sözün eri olmak ve sözünün eri olmak mı?                                                                                                          

Peki sözümüze sahip çıkmazsak halk arasında ne kadar güveniliriz?                                                       

Gerçekten kişi olarak verdiğimiz sözü yerine getiriyor muyuz?                                  

Yoksa getiremiyor muyuz!                                                                                                                      

Sonrada karşımızdaki insanlardan birşeyler istemeye hakkımız var mı?                                                               

Niçin ve ne hakla istiyoruz?                                                                                                               

Ayetleri, hadisleri insanların kalbine korku vererek aracı yapmaya ne hakkımız var? Bu iş nereye kadar devam edebilir.                                                                                          

Bu insanları inançsızlığa sürüklemez mi?                                                                                                                

Ve bu yaptığımız iman güven yıkımdan sonra bunun hesabını vereceğimizi düşünebiliyor muyuz?                                                                                                              

Acaba insanların gözlerine baka, baka daha ne kadar yalan söyleyebiliriz?

Gibi soruları doldurabiliriz.                                                                                                  

Mühim olan bu sorular kafamızda bir soru işareti bıraktı mı?                                          

Yalanlarla, dolanlarla ancak kendimizi aldatırız.                                                                                                

Müslüman olduğumuzun bilinci ile ve O şerefi sırtımızda taşıyarak hayatımızı idame ettirmeliyiz.                                                                                                                                   

Gül Muhammedimin ümmeti olabilmek için onun gibi emin olmak gerekiyor diye düşünüyorum.                                                                                                                              

Sevgili dostlarım.

Bana köfte ayırdın mı?

Camiye katkı olması için yönetim kurulunu kararı ile Cuma günleri ekmek arası köfte satmaya karar verdik.                                                                                                               

İyi de yaptık.                                                                                                                                       

Daha birinci haftadayız.                                                                                                        

Köfteler daha Cuma namazı başlamadan bitti.                                                                    

Cuma namazından sonra Hacarap çıktı geldi ve oğluna:                                                                 

- Bana köfte ayırdın mı?                                                                                                            

Oğlu:                                                                                                                                                    

- Baba köfte kalmadı.                                                                                                                  

Hacarap:                                                                                                                                                

- Ayıp değil mi bana köfte ayırmaman?                                                                                  

Oğluna sert bir bakışla evine gitti.                                                                                              

İkinci Cuma geldi oğluna gelip tembih etti:                                                                                     

- İki tane paketle bir köşeye koy ananı sevindireceğim ona göre.                                     

Cuma namazından sonra paketini aldı götürdü.                                                                          

O haftada böyle geçti.                                                                                                             

Üçüncü hafta Cuma geldi.                                                                                                               

O hafta hanımına:                                                                                                                              

- Oğluna söyle iki köfte sarsın.                                                                                                               

Git parasını ver paketi al gel.                                                                                             

Kadıncağız pencereden bakıyor.                                                                                                 

Oğlu da satış yapıyor.                                                                                                                 

Bakıyor annesi el sallıyor.                                                                                                    

Oğlunun gördüğünü farkedince eliyle işaret ediyor!                                                                 

- İki tane paketle.

Bu yazımızı burada noktalıyoruz.                                                                                   

Sürçü lisan ettikse affola.                                                                                                       

Sıhhat ve selamette kalın.                                                                                                              

ALLAH’ a emanet olun.                                                                                                            

Selam ve dua ile

Halbuki bunun tam tersi olması gerekmez mi? Müslümanlar bilgili, görgülü, aydın, münevver ve çağdaş olmaları gerekmezler mi? En azından bizim Peygamberimiz öyle bir insan değil miydi? Ve bizler de onun kutsal emanetini taşıyorsak, kendimizi onun ümmeti olarak tanımlıyorsak, bizler de onu örnek alıp, hakkıyla onun gibi olmamız gerekmiyor mu? Önderimiz diye bildiğimiz o şahsı neden gerçek anlamda önder kabul etmiyor, örnek almıyoruz?

Bizim dinimiz ve bizim Peygamberimiz aslında cehaleti sona erdirmek için gelmişti bir zamanlar… Yaklaşık 1500 yıl evvel… Bizim dinimiz cahiliye devrini nihayetlendirmişti. Cahiliye devrindeki haksızlıkları ortadan kaldırıp, adaleti getirmişti, eşitliği yaymıştı, zalimleri durdurmuş ve mazlumlara sahip çıkmıştı. Bizim dinimiz Nebinin ahirete intikalinden sonra da aynı şekilde devam etmişti. Avrupa bir orta çağını yaşarken, müslümanlar ilmi boyutta ilerinin ötesindeydi. Bir zamanlar…

Ve şimdi? Şimdi müslümanların hali ne durumda? Müslümanlar neden ilimden ve  irfandan çok uzaklarda kaldılar? Kitaplarla araları pek mi, hiç yok. Kitap okumuyoruz, gazete okumuyoruz. Şaheserler tanımıyoruz. Klasikleri bilmiyoruz. Evdeki odalarımızda bir kütüphanemiz bile yok. Varsa da, ona hiç başvurmuyoruz. Kitabımız ve rehberimiz olarak kabul ettiiğimiz Kur`an-ı Kerim’i bile baştan sonuna kadar okuyup anlamış değiliz. Peygamberler tarihinden tutun ki son Peygamberin hayatını ve sünnetini eserlerden öğrenmiş değiliz. Bizim öğrendiğimiz ufacık bir bilgi birikimi ancak ve ancak vaazlarda duyduğumuz hocaların bizlere aktardıkları bilgilerdir. Yani kulaktan duyma bir müslüman tipiyiz biz. Ancak hazıra konmayı bilir kendimizi yormayı sevmeyiz. Ağır gelir bizlere, kendi başımıza, kendi gayretlerimizle bir kitabı açıp da okumak…

Pekiyi, müslümanlar olarak bugün bulunduğumuz cehaletten nasıl kurtulabiliriz? Bu sorunun yanıtı elbette ki bir iki cümleyle cevaplandırılamaz. Ve cehalet dediğimiz bu illet elbet bir günden diğerine hemen ve ansızın ortadan kaldırılamaz. Bu bir süreçtir ve zaman ister. Zamana ihtiyaç duyulduğu için de bir an evvel başlamakta fayda vardır. Zira ömürleri Allah`tan başka bilen yoktur. Aklıma gelen bazı konular ise şunlardır. Herşeyden önce müslümalar dinlerini sağlam bir şekilde öğrenmesi gerekirler. Öğrenmek yetmez, öğrendiklerini tatbik etmesi lazım. Buradaki belki de en mühim mesele müslümanların beş vakit namazıdır efendim! Bugün müslümanların büyük çoğunluğu ibadetlerin en önemlisi olan günlük beş vakit namazı kılmamaktadırlar. İşte bu inanan bir müslüman için en büyük cehaleti, en korkunç umursamamazlığıdır. Öncelikle müslüman bu lakayıtsızlığının farkında olup bu cehaletini ortadan kaldırması lazımdır. Bundan ziyade namazlarımızda okuduğumuz surelerin bile manasını bilmemekteyiz. Günde en azından 40 defa okuduğumuz FATİHA SURESİNİN manasını ömür boyunca hiç mi merak etmiyoruz, yahu? Merak etmek… İşte bu da müslümanların büyük sıkıntılarından birisidir. Merak etmemek. MerakTan kastım tabii ki ilime ve bilime olan merakımızdır. Dinimizi merak edelim! Ve dünyayı merak edelim! Lisan öğrenelim! Ve kültür öğrenelim! Bugün git gide küçülen dünyada, sınırsız iletişim imkanı olduğu bu dünyada müslümanlar – bilhassa bizler gibi Avrupa’da yaşayan müslümanlar- yabancı dil bilmesi gerek. Yıllardır Avrupa camilerinde bir türlü becerilemeyen önemli bir konu da, Arapça kursları verilip, bu dili öğrenmek olacaktı. Avrupa ülkelerinde yıllardır yaşayıp, ömür tüketmelerine rağmen, hala bu ülkelerin dillerini yeterince konuşamayanlarımız var. Türk kanallarının son yıllardaki artışı ve etkisiyle, bu diller tamamen unutulmuş bir vaziyette.

Gündemi takip etmek veya etmemek de yine biz müslümanların en büyük sıkıntılarından birisidir. Ve bu da yine bir cehalet belirtisidir. Dünyada ve yaşadığım ülkede neler olup bitiyor? Bilmem ve tanımam gereken hangi şahıslar var? Mesela Alman siyaseti ne durumda ve ne tür gelişmeler oluyor biz müslümanların lehinde veya aleyhinde (lehinde pek gelişmeler olmuyor da zaten)? Neler yapmamız gerekiyor? Neye itiraz etmemiz ve neye müdahele etmemiz gerekiyor imkanımız çapında? Bunlar biz müslümanları meşgul eden sorular olmalıdırlar. Bizim bu fani dünyadaki ömrümüz böyle geçmemelidir.

Müslüman hanımların cehaleti ise tamamen ayrı bir boyutta. Yukarıda bu din bizi cahiliye devrinden kurtardı demiştik. Bu din bununla birlikte kız evlatlarını diri diri toprağa gömülmekten de kurtarmıştı. Yani kızlara yaşama hakkını vermişti. Bizler de bugün kızlarımızı bu şekilde toprağa gömmesek de, ilimden ve imandan yoksun yaşayan ölülere çevirdik. Yaşıyorlar belki, ama ölüler sanki.

Evet kıymetli okuyucularım! Biz müslümanlar bugün ilk emri “Oku!” (ve ardından düşün! – zira Kur`an-ı Kerim ayetlerinde defalarca insanları düşünmeye davet ediyor) olan bir dinin mensupları olarak okumayı hayatımızın en son sıralarına yerleştirdik ve onu yeterince uygulamıyoruz. Okuyan ve düşünen insan olamadık ve değiliz de ne yazık ki!  Hal böyle olduğu için, nesillerimize de aktaracağımız bir bilgi birikimimiz yok maalesef. Fikir adamı olamadık ve yetiştiremiyoruz da. Biz ancak hazıra konmasını seven ve emek sarfetmesini sevmeyen insanlarız. Kulaktan duyma taklitçi bir kitleyiz biz, fakat fikir adamı değil. Çünkü bizim fikrimiz yok. Aklımız var belki, ama fikrimiz yok. Bu gerçekten böyledir ve bu şekilde de burada söylenmesi gerekir. Ne adabıyla ve usulüyle eleştirmesini biliyoruz, ne de eleştirilmesini. Ne ilim meclisleri kurabiliyoruz, ne de fikir sohbetleri oluşturabiliyoruz. Ne durumumuzu tespit edip değiştirme gayretindeyiz, ne de yeniliklere açılmaya hazırız. Bizler gerçekten 21. yüzyılının cahiliye devri müslümanlarıyız.

Atasoy Müftüoğlu da, “Ümmet Bilinci” adlı kitabında aynı şekilde, insanlararası ilişkilerde insanların inançlarına olan bağlılıklarının belirleyici olduğunu söyler. Ona göre, insanlararası ilişkiler, inanç bağı üzerinden gerçekleştiği vakit, ahlaki bir nitelik kazanır ve bu vesileyle toplumsal terakki olumlu yönde ilerler. Ancak görünen o ki, insanlık modern dönemde ilahi değerlere olan bağlılığını neredeyse tümüyle yitirdi ve bu, toplumun gelişimi için katkı sağlayan, sahici insanlararası ilişkilerinin belirsizleşip buhranlaşmasını da beraberinde getirdi.

Günümüzde hakim modern hayat tarzı ve tüm dünyadaki modernleşme süreci, geniş halk kitleleri için ‘dinî’ bir dünya tasavvurunu ve hayat tarzını neredeyse imkansız kılıyor. Ve bu durum Müslümanları da doğrudan etkiliyor. İslam’ın, ona inananları içine alan, kaplayan, kapsayan bir din olduğu iddiasını kimse geri çevir(e)mese bile, günümüzde bu temel varsayım uygulamada ciddi sorun ve engellerle karşılaşıyor. Halbuki hayatı yaşamaya değer kılan anlamlar, insanların o anlamları tek başlarına vermeleri mümkün olmadığından, ilahi anlamlardır!

Buna karşın, dinî kimliğin, kültürün ve değerlerin günlük hayatta ön plana çıkmasından rahatsızlık duyan modern tasavvur, insanları ve bilhassa Müslümanları tabiatlarına aykırı olarak, tek başına yaşayan ve bu hayat tarzına dair herhangi bir soru sormayan ve ondan rahatsızlık duymayan kitleler yapmayı hedefleyerek yetiştiriyor. Ve bu durum özellikle İslamî ümmet anlayışına ters görünüyor.

Bu çok yönlü ve karmaşık durum karşısında naif bir tavırla, “çözüm İslam’dadır” demek artık İslam’ı yaşamaya çalışan Müslümanlar için yetersiz kalabiliyor. “Eskilerde yaşanmış” olarak tanımlanan ve öyle görülmek, gösterilmek istenen Asr-ı Saadet örneği, postmodern zamanlarda ne kadar birebir uygulamaya geçirilemiyor ise, son zamanlarda sık sık örnek gösterilen, toplumsal dayanışma ibadeti olarak hac veya umre de, Asr-ı Saadet dönemi gibi yanlış/eksik yorumlandığından, ya da yaşanılan döneme uygun olarak yorumlanamadığından yetersiz ve muvakkat kalabiliyor maalesef.

“Böylece biz sizi, insanlara şahid (ve örnek) olmanız için orta (vasat) bir ümmet kıldık […]” deniliyor Bakara Sûresi’nin 143. Ayetinde. Vasat orta yolu tutmaksa eğer, dengeyi, yani bu orta yolu sınırlandırmayı bugün nasıl yorumlamalıyız? Yaşadığımız yüzyılda hangi ölçeğe göre mana yüklüyoruz ümmet kavramına? Müslüman birey, bir bütüne ait olmadan, ya da kendini bir bütüne ait hissetmeden, bireysel olarak hangi ölçeğe başvururak, içinde bulunduğumuz zamanda dinî kavramların muhtevasını/manasını yeniden yorumlayabilir? Böylesi bir durum kavramların sorgulandığı ve eleştirildiği anlamına gelebilir ve ancak teklifi olan kişi böylesi hassas ve kritik bir konuyu eleştirebilir. Ancak eğer ümmet yeni bir çağda ise, ve bu çağın içerisinde kişisel çıkarlar dinî değerlerin önüne geçtiyse, İslamî kuruluşlar başta olmak üzere her birey ve cemaatin  böylesine vahametli ve ağır bir sorun karşısında önceliklerini değiştirmesi gereklidir.

Yine Atasoy Müftüoğlu, atıfta bulunduğumuz kitabında, İslamî bütün kavramların evrensel kavramlar olduğunu vurguluyor ve “bugün ümmet bilincini tehdit eden en büyük sapmanın, kimi insanların/hareketlerin akımların/cemaatlerin/toplulukların kendilerini diğer insanlardan ayıran birtakım farklı niteliklere/özelliklere sahip olduklarına inanmalarıdır,” tespitinde bulunuyor. Ümmet bu sebepden dolayı her zamankinden daha fazla yapısal bir değişime ihtiyaç duyuyor ve istikametsiz bireylerden gelen talepler bu yönde gittikçe artıyor. Ve bir değişim özlemi almış başını gidiyor.

Peki bize ümmet anlayışını tekrar öğretecek veya tatbike geçirmede örnek olabilecek numune veya model bugün somut olarak tam olarak nerede? Bu soruyu, bir alternatif üretmek, önermek için ya da doğruyu göstermek için değil, sadece varolması gereken “modelin” inşa edilebileceği bir zemin hazırlamak için soruyoruz. Kanaatimizce, günümüzde ümmetin dinî birliğini güçlendiren her türlü muayyen örnek ve önerilere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu ihtiyaç doğrultusunda etrafımıza birçok insanın kendi kişisel şartlarını zorlayarak (kendince ümmete katkı sağlamak adına) ibadetlerine ve özel yaşantılarına yön vermeye çalıştığını görüyoruz. Bu bize yine şunu gösteriyor: Kişi hiçbir zaman tek başına ibadet ederek veya sosyal aktive düzenleyerek, eksik olan ve eksik kalan ümmet bilincini inşa edemez. Bunu hakkını vererek yapabilmek için şart olan ilk öge yine cemaattir.

Günümüzde, giderek daha yoğun bir şekilde, toplumdan bireye, ümmetten ferde doğru indirgenen bir anlayışla karşı karşıyayız. Toplumun, hayatın ve diğer insanların sorunlarıyla ve dertleriyle ilgilenmek yerine, içine kapanık, ailesine vakit ayırmaktan aciz, kendi dertlerine çözüm bulmakta zorlanan bir ümmet ya da daha doğru bir ifadeyle Müslüman bireyler yetişmekte. Ancak unutulmamalıdır ki, (sosyal ve sanal) medyanın da kısmen sebebi olduğu, reel dünya ile iletişim kopukluğu yaşayan bir Müslüman birey, kendiyle barışık olmadan ve diğer Müslümanları da kendisi gibi görüp, sevmeden sosyal çevre ile irtibata geçip onlara faydalı olamaz.

Son olarak, ümmet kavramına farklı bir açıdan bakabilmek için Almanların “Gesellschaft” ve “Gemeinschaft”, yani toplum ve cemaat kelimelerini ele almakta fayda olduğunu düşünüyoruz. “Gesellschaft” belirli siyasi, ekonomik ve sosyal koşullar altında gönüllü olarak birarada yaşayan ve temel yararlarını sağlamak için belirli hedefleri gerçekleştirebilmek için biraraya gelen insanlar topluluğudur. “Gemeinschaft” ise, birbirlerine inançları, benzer görüşleri veya ırk, dil, tarih ve kültür nedeniyle gönülsüz bağlanabilen birlik olarak tanımlanabilir. Ümmet bu kavramların hangisine müsavi ve eşittir? Ümmet her ne kadar, hem bir Gemeinschaft hem de bir Gesellschaft özelliklerini gösteriyor ya da içinde barındırıyor gibi görünse de, daha çok, bir Gemeinschaft (tabiatı gereği bir cemaat) değil, bir Gesellschaft (irade ve tercihle oluşturulmuş bir cemaat), bir toplumdur.1 Bu nedenle ümmet, ırk-dil-coğrafya meselesi değil, bilinçli bir bütünlük, bir birliktir.

Ayrıca ümmet birbirine bağlı olan, lakin bağımlı olmayan bir toplum olarak da ele alınabilir. Ümmet içerisinde yer alan ferdler katı şekilcilikten uzakta olan, kendi istekleri doğrultusunda hayatlarına yön veren, hareket edebilen, fakat dünyada doğa, düşünce ve siyaset gibi tematik alanlarda, kendi bakış açısını müdafaa ettiği gibi, ümmette yer alan kardeşlerinin de haklarını dürüstçe koruması ve savunması gerektiğini bilen kişilerdir. Günümüz Müslümanın en temel sorunlarından biri, belki de başlıcası, “ümmet” kavramının anlam kayması yaşamasına karşı sunabileceği ve sunmak istediği bir çözüm yolunun olmamasıdır(!). Ve bu noktada, doğan sorumluluk duygusunu zayi etmeyen, kendi çıkarları ve ihtirasları için kardeşinin hakkına tecavüz etmeyen, cemaati ve toplumu benimseyen şahsiyetlere ihtiyaç vardır. Bunun dışında yapılması gereken çok zor ve güç şey belki de, bir beklenti içerisine girmeksizin en basit ve bayağı şekliyle bu dünyanın fani olduğunu her daim yad etmek ve elden geldiğince topluma faydalı olmaya çalışmaktır.

1 İsmail R. Faruki: Tevhid. İstanbul 1988, S. 129

SELAM SİZLERE,

UZAKLARDA DERTLEŞENLER

SELAM SİZLERE.

SELAM SİZE ÜSTÜNÜZDE

BÜTÜN BAKIŞLAR

BİR GÜN OLSUN TARİH SİZİ

ELBET ALKIŞLAR”                                                                                  

Erdoğan Saraç Makedonya’nın Gostivar şehrinde kalıyor. Gönlü dolu, gözü tok, milletini seven, ümmetin sıkıntılarını kendine dert edinen, inanç ve iman noktasında samimi olan, Balkanların huzur ve mutluluğu için çalışan bir siyasetçidir.

Erdoğan Saraç klasik bir siyaset adamı değil, bilinen ölçülerin dışında, doğru bildiği her şeyi kim nasıl anlar şüphesi taşımayan, siyaset gereği sözünü ezip büzmeden, söyleyip söylememenin bir kısım çıkarını, hesabını yapmadan mertçe söyleyen bir Gönültaş’tır, Ülkücü’dür. Türk tarihine bağlı, manevi değerleri sadece anlatan değil, onu yaşayan, itikat ve ibadetlerinde taviz vermeyen samimi bir Müslümandır. Yaşadığı Balkanların terkinden yana bir düşüncesi yoktur ve hatta sayının artırılmasından yana gayretleri vardır. Kendilerini “Evladı Fatihan” olarak görür, o toprakları da ecdadın emaneti olarak sayar.

Erdoğan bey, milletini çok seven her Türk gibi Türkiye’yi Türk dünyasının merkezi olarak görür, bu merkezi baş tacı edenlerdendir. Balkanlardaki bütün Müslümanlar kendilerini Osmanlının yetimleri olarak görürler ve bu noktada Türkiye`den beklentileri çoktur, bu yetimlerin en mağdurları, horlanan, hakir görüleni Türklerdir. Erdoğan Saraç, Türkiye’yi Türk dünyasının ve İslam âleminin teminatı olarak görür ve çevresine bu hissiyatı verir. Türkiye`den ve Türk dünyasından gelenlerle devamlı bu milli düşünceden dolayı da irtibatlıdır, misafirperverdir. Eşi, çocukları ve arkadaşları en yakın destekçisidir.

Arkadaşlarıyla münasebetlerini çıkara dayalı değil, dava ve dostluk çerçevesinde yürüten idealist bir insandır. Toplumuna kendini adamıştır, çok dinçtir ve siyaset için yaşı tam kıvamındadır. Enerjisi ve hareketliliğine bakınca sanki 19 yaşındaki gibidir. Etrafına karşı sevecen, vefalı ve koruyucudur. İbadetlerinde kararlı ve itikadı sağlamdır. Eşi, çocukları bir dava adamının ailesine yakışan sorumluluk içerisinde hareket ediyorlar. Topyekûn ailesi, arkadaşları pırıl pırıl ve her işinde Erdoğan Saraç’a inanıyor ve yardımcı oluyorlar.

Balkanlarda yüz yıla dayanan İslam`dan uzaklaştırma ve Türk düşmanlığını Müslümanlar arasında da yaygın bir şekilde görmek mümkün. Devlet idaresine hâkim olan zihniyet, siyasetini Türk ve İslam düşmanlığına dayandırmış, Müslüman gelenekten gelenlerden seçtiği kişileri, idarecileri hep bu zihniyete hizmet edenlerden oluşturmuşlar. Bu kişiler de hep halka kötü örnek olmuşlar. Balkanlar Aliya İzzet Begoviç gibi birçok değeri de 20. Yüzyılda çıkarmış ve Müslümanların önünü açmışlar.

Balkanların çehresi yavaş yavaş değişmeye başlamış, tarihine, inançlarına, geçmişine sahip çıkan aydın sayısı devamlı artmaktadır. Erdoğan Saraç da Balkanların ve Makedonya’nın geri kalmışlığını, çilesini gönlünde hisseden, çevresini inançlı, dürüst insanlardan oluşturmuştur.   

Makedonya’daki Türklerin tamamı Erdoğan Saraç’ın kendi ifadesiyle canı ciğeridir. Bütün çabası onların mutluluğu, refahı, huzuru ve kimlikleriyle hür olarak yaşamalarıdır. Etrafındaki dostları, dava arkadaşları, inançlı, ahlaklı, dürüst, fedakâr kişilerle çevrilidir. Dostları candan, samimi ve birbirlerini tamamlayan insanlar.

Balkanlar bizim tarihimiz acısından bir hazinedir, nereye bakarsanız bakın bu tarihi ve manevi hazineyi görmek mümkün. O bölgede gezerken Osmanlı Türklerine ait eserlerin, bölge Hristiyan topluluklarının bıraktığı eserlerle mukayese edilmeyecek kadar çok, hatta misli, misli üstünde olduğunu her yerde görmek mümkündür. Bu üstünlük sadece ibadet yerlerinde değil, köprüler, yollar, hamamlar, kervansaraylar, şifahaneler, medreseler, okullar, çarşılar, çeşmeler, su kanalları, devlet daireleri vs. olarak karşımıza çıkıyor.

Bizim inanç dünyamızda, kültür yapımızda “Yaratılmışı severiz, yaratandan ötürü”. İnsanı yaratılmışların en şereflisi olarak görmemizin temelinde inançlarımız yatıyor. Onun için put dikmemişiz, ama hizmet, medeniyet, aş, ekmek ve hürriyet götürmüşüz. Aksi olsaydı 500 yılda başka milletlerin varlığından bahsedilemezdi.

Şimdi idareyi elinde bulunduran idareciler ülkelerine en güzel hizmet (!) olarak bol miktarda Put ve heykel dikerek hizmet ettiğini sanıyorlar. Hele Makedonya`da, Üsküp`te bir köprünün iki yakasında onlarca Putu, heykeli görmek mümkün. Şehrin karşısındaki dağlarda dikilen dev Haçları saymıyorum. Bu büyük hizmetleri (!) birkaç yıla sığdırmışlar. Makedonya’nın fakir halkını bu heykellerle herhalde doyururlar.

Komünizm ’in, Balkan ülkelerinde çok ciddi bir tahribat yaptığını görmek mümkün. Bu tahribata rağmen hayırlı iş yapmak oldukça zordur. Erdoğan Saraç ve arkadaşları bu çirkefe rağmen dürüst kalmasını bilmişler. Onları koruyan ecdattan intikal eden mirastır, aileden aldıkları iman ve terbiyedir. Bölgede İslam yeniden keşfediliyor, İslam’ın nuru gönülleri aydınlatıyor.

Erdoğan Saraç ve arkadaşlarının tavrı, gayreti, samimiyeti Makedonya da ki Türklerin geleceği açısından güven veriyor. Bende bu değerli dostlara sahip olmaktan dolayı kendimi bahtiyar olarak görüyorum ve milletim adına seviniyorum.

Selam sizlere Vardar vadisinin, ovasının yiğitleri. Selam sizlere Murat Hüdavendigar’ın evlatları.

Yetimlik ve yalnızlık birbiriyle o kadar ilintili iki kelimedir ki! Yaratılış itibari ile bir annenin çocuğuna gösterdiği şefkatten ve bir babanın kol kanat germesi ve destek olmasından mahrum olan küçük yetim yüreklerin duygusu, düşünüşü, bakışı, duruşu ve tavrı akranlarından hep bir farklılık arzeder. Zira yüzden yetim yüreği biraz buruk olur. Şayet düşünüş ve yaklaşımlarımızı, bir yetimin düşünüşü ve davranışı nasıl olabilir üzerinden hareketle belirleyemezsek, onları anlamakta zorlanacağımız kesindir.

Henüz çok küçük yaşlarda babadan ve anneden ayrılan Efendimiz’e kimin sahip çıktığını/çıkacağını ilk dönemde inen ayetlerdeki şu ifade ile öğreniyoruz: “Rabbin seni yetim bulup barındırmadı mı?” Tüm yetimlerin barınağı, korunağı, kollayanı, sahip çıkanı herkesten ve her şeyden önce Allah (c.c.)’dır kuşkusuz. Allah bu sahip çıkmayı, imtihan gereği kulları üzerinden gerçekleştirmeyi murat etmekte ve bu doğrultuda inananları emirler ve nehiylerle yönlendirmektedir.

Kendisi de yetim olarak büyüyen Peygamber Efendimiz (s.a.v.), hiç kuşkusuz yetimler için en büyük şereftir. Nitekim O da bir yetimdi. O’nun yetim olması, yetim olanlar adına, onunla ünsiyet, bağ kurabilecekleri için ne güzel bir payedir. Efendimiz (s.a.v.)’in yetimliği, tüm yetimlerin yüreklerini ısıtacak bir teselli konumundadır.

Ve tarih boyunca olduğu gibi, bugün bizler için de, Efendimizin amcası Ebu Talib’in eşi, Hz. Ali’nin ve Hz. Cafer’in annesi Fatıma binti Esed’in (r.anha) Efendimiz’in şahsında bir yetime muamelesi eşsiz bir örnek olacak cinstendir. (Allah ondan razı olsun.) Peygamberimizin “O benim annemdi” diye tavsif ettiği Fatıma binti Esed (r.anha), yanında kalan yetim Efendimizi kendi çocuklarına önceler ve ilgisini O’nun üzerinden eksik etmezdi. Bırakın kendi çocuklarından ayırmayı, kendi çocuklarına öncelenen bu tavır yetim Efendimizin yüreğini kazanmasına yetmişti. İşte o yüzden Peygamberimiz yine bir yetim olan Enes b. Mâlik’den rivayetle gelen, “O benim annemdi. Kendi çocukları aç dururken önce benim karnımı doyururdu. Kendi çocuklarının üstleri tozlu topraklı dururken, o önce benim saçımı, başımı tarardı.” cümlelerini söylemiştir ve vefatını duyduğunda, “Bugün annem vefat etti” buyurmuş; kefenlenmesi için kendi gömleğini vermiş ve cenaze namazını kıldırmıştır.

Peygamber Efendimiz’in “annemden sonra annem” diye bahsettiği Fatıma binti Esed’e olan bu muamelesini aynı zamanda yetime gösterilmiş şefkat ve ilgiye bir ödül olarak algılamak yanlış olmaz. Zira Peygamberimiz, yetime sahip çıkmakla cennette kendisiyle birlikte olunacağı müjdesini şu şekilde verir: “Kim Allah rızası için bir yetimin başını okşarsa, elinin dokunduğu her saç sayısınca iyilik yazılır. Kim, yanında bulunan yetim erkek veya kız çocuğuna iyi davranırsa, Ben ve o kimse (şehadet ve orta parmağını birleştirerek) Cennet’te şu ikisi gibi kardeşiz.” Bugün için elimizin altında, aynı çatıyı paylaştığımız, hatta aynı muhitte bulunduğumuz ortamlarda sahip çıkılacak yetim(ler) olmayabilir; fakat dünyanın değişik coğrafyalarında bulunan yetimlere elimizin uzanacağı pek çok imkân mevcuttur. 

Kur’an bizlere yetimler hususunda onlara iyilikte bulunmayı, hakları noktasında hassas ve adil olmayı, yedirip-içirmeyi, onları hor görmemeyi ve incitmemeyi emreder; onların haklarına göz dikenleri de sert bir şekilde “tehdit” eder: “Haksızlıkla yetim malı yiyenler, karınlarına ancak ateş doldurmuş olurlar. Onlar, çılgın bir ateşe gireceklerdir” (Nisâ, 4/10). Bizzat Allah Celle ve Kur’an tarafından terbiye edilen Efendimiz (s.a.v) ise bu noktayı, “Size şu iki zayıf kimsenin, yetimin ve kadının haklarını çiğnemekten şiddetle sakındırırım,” buyurarak vurgulamıştır.

Şefkat ve merhametin timsali Efendimiz, kalbinin katılığından bahseden bir adama “Eğer kalbinin yumuşamasını istiyorsan fakiri doyur, yetimin başını okşa!” tavsiyesinde bulunmuştur. Zira İslam kendisine nispet edenlerde aynı zamanda bir vicdan inşa eder. Merhamet, bu vicdanın bir sonucudur.

Yine bir yetim olan Enes b. Mâlik (r.a.), Efendimiz (s.a.v)’in on yıl hizmetinde bulunmuş, lakin kendisinden bir defa dahi azar işitmediğini söylemiştir. Hz. Hatice (r.anha) tarafından Peygamberimiz’e hediye olarak verilen Hz. Zeyd (r.a.) yetim değildir ancak bir köle olarak bulunup satılmış, anne ve babasından uzak kalmıştır. Babası tekrar kendisini bulduğunda küçük Zeyd’in Efendimiz’i tercih etmesi de onun yetime, kimsesize, yanında bulunana verdiği önemi göstermektedir.

Şehitlerin geride bıraktıkları çocuklarla da yakından ilgilenen Peygamberimiz, onların her türlü ihtiyaçlarına cevap vermeye çalışmıştır; kendisi herhangi bir ihtiyaca cevap verecek durumda değilse dahi çevresindekileri bu doğrultuda yönlendirmiştir. Uhud savaşında şehid olan bir sahabinin ağlayan çocuğuna, “Ağlama! Ben baban olsam, Aişe’de annen olsa istemez misin?” diyerek gönlünü alacak kadar yumuşak yürekli olan Efendimiz; Mûte savaşında şehid düşen Câfer b. Ebû Tâlib’in şehadetini duyunca evini ve yetimlerini ziyareti, onlara kol kanat germesi bizlere çok şey vaaz ediyor.

Tekrar etmek pahasına: Kendisini gözeten anne-babasını kaybetmiş bir çocuk yetim olur ve o yetime sahip çıkmak topluma düşer. Yetimi göremeyen bir toplum gözlerini kaybetmiş bir toplumdur. O toplumun artık vicdanından söz etmek de mümkün değildir. Kimi, kimsesi; arkası ve dayanağı olmayan kimseler genelde toplum tarafından daha az dikkate alınırlar. İlahi bir hikmet gereği sahip çıkılmaya ihtiyaç duyulan yetime sahip çıkılmaz ise ikinci defa yetim bırakılmış olur. Bir annenin çocuğuna verdiği merhamet, bir babanın çocuğuna kol kanat germek suretiye sağladığı destekten mahrum olan yetim, toplumun merhamet ve kol kanat germesine ihtiyaç duyar. Sahip çıkanı olmayan yetimlerin mesuliyeti topluma yüklenen bir sorumluluktur.

Yetimin yetim kalması/olması anlaşılabilir bir durumdur, lakin yetimi “yetim” bırakmak anlaşılabilir bir durum değildir. İlgi, alaka gösterilmeyen; destek çıkılmayan, kol kanat gerilmeyen yetim, sadece anne-babası tarafından değil, herkes tarafından “yetim” bırakılmıştır. Oysa ki yetim olmak/kalmak ilahî hikmet gereği vuku bulan bir durumken, yetim bırakmak bizim inisiyatifimizde gelişen bir durumdur. Şayet biz bir yetime sahip çıkarsak onun adı artık yetim olmayacaktır.

Yetim olan, yetimleri kollayan ve sahip çıkılmasını buyuran Peygamber Efendimiz’in emanetleri mesabesindeki yetime ulaşmak vicdan, imân, imkân sahibi hiç kimsenin kulak ve göz ardı etmemesi gereken bir husustur. Unutulmamalıdır ki, O en çok yetimlerin, yoksulların, düşmüşlerin, yolda kalmışların yanında yer aldı. Kendisini ona nispet eden ümmetinin tavrı da Peygamberlerinin tavrına benzemelidir. Yetim yürekli Efendimiz (s.a.v)’in ümmeti de, yetim yürekli bir topluluk olmalıdır.

Mehmed Said Hatiboğlu:1 “Bu kelimenin Hz. Peygamber devrindeki kullanılışında dikkate değer bir taraf vardır ki, o da, O’nun risaletine inanmadıkları hâlde, siyasî hâkimiyetini tanımış veya onunla anlaşma yapmış toplumların Müslüman ümmet kavramına dâhil edilmiş olmasıdır,” yorumunu yapar ve yorumuna şöyle devam eder: “Medine Şehir Devleti Anayasası’nın ikinci maddesinde Müslümanlar ve onlarla anlaşmalı olanlar, ‘ötekiler karşısında tek/aynı ümmet’ olarak gösterilmektedir.”

Hatiboğlu sözleşmenin 25. maddesinde ise: “Beni Avf Yahudileri de Mü’minlerle, (Mü’minlerden) bir ümmettir; Yahudilerin dinleri kendilerinin, Müslümanların dinleri de kendilerinindir,” mealindeki bölümünün aslını örnek vererek, bu kısmında “Yahudi kabilelerinin dinî hürriyetlerine sahip kimseler olarak Mü’minler ile bir ümmet teşkil ettikleri…” yazıldığını, bu ifadelerin, ilk İslam devletinde gayr-i müslimlerin, Müslümanların siyasî hakimiyeti altında aynı ümmetin ferdleri olarak dinî hürriyet içinde yaşayabileceklerini gösterdiğini ve daha sonraki dönemlerde de böyle anlaşıldığını söyler.

Medine Sözleşmesi’nin bu anlam ve değerlendirmelerdeki isimlendirmesi bir yana, ana gayesinin, sözleşmeye katılanlara ortak sorumluluklar yüklemesi, adaleti ve dayanışmayı öncelemesi Kur’an ve Sünnet’te tanım ve sıfatları bulunan “Ümmet” tarifi ile de tam anlamıyla özdeşleşmektedir. Öyleyse “ümmet” tanımlaması ve sıfatlandırması tam olarak neyi içermektedir?

Kur’an’da geçen kelimelerin manaları ve Kur’an-ı Kerim’deki kullanılışlarından çıkarılabilecek anlamlar üzerine kendisinden sonra gelen İslam alimlerince kaynak olarak gösterilen ünlü bilgin Râgıb el İsfehânî2 ümmet maddesinde çeşitli ayetlerden örnekler verir: Bakara Sûresi’nin 213. ayetinde “İnsanlar tek bir ümmet idi…” şeklinde geçen ümmet kelimesini; “Yani: Tek sınıf idiler; sapıklık ve küfürde tek yol (aynı yol) üzerinde idiler” şeklinde açıklar. Hûd Sûresi’nin 118. ayetinde; “Eğer Rabbin dileseydi elbette bütün insanları tek bir ümmet yapardı,” şeklinde geçen ümmet kelimesini de “imanda, inançda tek bir ümmet” şeklinde yorumlar. İsfehânî, bu yazıda söz konusu edilecek olan ve genel bir kanaat olarak “Sizden, iyiliğe çağıran bir ümmet bulunsun” meali verilen Âl-i İmrân Sûresi’nin 104. ayetinde geçen ümmet kelimesini de, “Yani: ilmi ve amel-i salihi seçip tercih eden, böylece kendinden başkalarına da örnek olacak olan bir topluluk olsun” şeklinde açıklar.

Kelime olarak, daha farklı anlamları da olan ümmet kelimesi, İslam dünyasında genelde İsfehânî’nin verdiği anlamlarda anlaşılmıştır. Ümmet kelimesininin, kelime anlamının yanı sıra bir de ıstılahi anlama sahip olması sebebiyle, kavramın ifade ettiği mana ancak ona yüklenilebilecek vasıflarla anlaşılabilecektir. Bu vasıflandırmalar içerisinde Âl-i İmrân Sûresi’nin 104. ayeti önemli bir yer teşkil etmektedir, ki İslam alimlerinin ümmet kelimesini tanımlayıp anlamlandırırken gösterdikleri kaynakların başında bu ayet gelir. Hatiboğlu, yukarıda atıfta bulunduğumuz söz konusu yazısında, ayette geçen “veltekün minküm ümmeten” şeklindeki ifadenin manasının, İslam alimleri tarafından kısıtlı bir şekilde verildiğini ifade eder.

Kabul görmüş anlamdırmaya göre bu ayetin “veltekün minküm ümmeten” ifadesi, “sizden bir cemaat, grub, ümmet olsun, bulunsun” şeklinde tercüme edilip yorumlanırken, Hatiboğlu bu ifadeyi, ayetin manasını kısıtlayıcı olarak değerlendirmektedir. Hatiboğlu bu kısma “sizin tümünüz böyle bir ümmet olun” şeklinde değerlendirilebilecek bir anlam vermektedir ki, tam tercümesi şöyledir: “Ey Mü’minler, siz hayırlı olana çağıran, ma’rufu emreden ve münkerden alıkoyan bir ümmet olun.”

İslam alimlerinin kahir ekseriyetinin, belirli bir gruba yüklediği, hayra çağırma, ma’rufu emretme ve de kötülüklerden alıkoyma görevi, Hatiboğlu’nun yorumuna göre, bütün bir ümmetin görevi şeklinde anlaşılmalıdır. O, ayeti bu şekilde manalandırmasının gerekçelerini ise şöyle izah eder: “Kur’an-ı Kerim’in Müslüman ümmette görmek istediği seviye, onların toplum için hayırlı olanı hâkim kılacak, zararlı olanı engelleyecek bir tenkid ve murakebe şuuruna sahip olmalarıdır. Bu noktadaki temel ayetleri hatırlayalım: 3. Ali İmrân suresinin 102. ayeti: “Ey iman edenler…” diye başlamakta, 103’te tefrikaya düşmemeleri emredilmekte, 104’te ise şöyle buyurulmaktadır: Ey Mü’minler, siz hayırlı olana çağıran, ma’rufu emreden ve münkerden alıkoyan bir ümmet olun.”

Bu yorumuyla Hatiboğlu, hayra çağırma görevini belirli bir gruba hamledenlerin anlayışını bir hata olarak görür: “Geçmiş âlimlerimizden pek çoğu, 102. ayetle başlayan hitabın bütün ümmet ferdlerini içine aldığını adeta unutarak, 104. ayetin başındaki ifadeyi kısıtlamakta ve “veltekün minküm ümmeten” ibaresini “içinizden bir cemaat çıksın bu işleri yapsın” şeklinde anlayarak murakabe vazifesini Müslümanların hepsine yüklememek cihetine gitmiş bulunmaktadırlar. Ve böyle bir anlayışın Kur’anî zihniyete uygun olmadığı açıktır…”

Hatiboğlu, gayr-i müslim İslamiyatçılara bir örnek olarak Marcel A. Boisard’ı gösterir ve onun “İslam’ın İnsaniyetçiliği” eserinden şu bölümü aktarır: “Gerçekten de Kur’an, ayette emrediyor ki, Müslüman toplum üyeleri şahsen veya toplu olarak, iyiyi emreden ve kötüyü yasaklayan bir toplum olmak zorundadır.”

Gerçekten de İslam alimleri bu ayeti Hatiboğlu’nun “kısıtlayıcı” bulduğu şekilde değerlendirmişler ve bu değerlendirme sonucudur ki “iyiliği emr ve kötülükten nehyeyleme” görevini farz-ı kifaye saymışlardır.

Ömer Nasuhî Bilmen ilgili ayetin tefsirinde3 “Bu vazife esasen bütün Müslümanlara yöneliktir,” şeklinde bir ifadede bulunsa da, manayı kısıtlayıcı şu yorumu yapar: “Gerçekten de iyiliği emr, kötülüğü yasaklamak bu rahmete ermiş ümmet için büyük bir dinî vazifedir. Bu vazife esasen bütün Müslümanlara yöneliktir. Fakat ümmetin fertlerinden her biri bu vazifeyi ifa edebilecek bir iktidarda bulunmaz. Bu mühim vazifeyi güzelce yapabilmek için ilim ister, tecrübe ister, hakimâne hitapta bulunmak melekesi ister, umum halkın ihtiyacını takdir etmek kabiliyeti ister. Binaenaleyh bu kutsal vazife, kifâye yoluyla farzdır. Bir halk arasında bunlardan bir zümrenin bu vazifeyi ifa etmesiyle bu fârize ifa edilmiş olur. Böyle bir vazife hiç ifa edilmediği takdirde ise bütün millete dinî sorumluluk gelir, hepsi de günahkâr olur.”

Seyyid Kutub da bu görevi bir grup üzerine yükler ki, onun öngördüğü grup ülkeyi yönetenlerdir. Bu anlamda Kutub4 buradaki ümmet kelimesini bir otorite, emretme ve nehyetme yetki ve kudretine sahip sulta olarak anlamlandırır. “Bizzat Kur’an ayetinin ifadesiyle yeryüzünde, hayra çağıran, iyiliği emreden kötülüğü nehyeden bir otoritenin bulunması da kaçınılmazdır. Çünkü ayette hayra “Davet” olayı söz konusu edildiği gibi iyiliği “Emr” ve kötülüğü “Nehy” etmek de söz konusu edilmiştir. Bilindiği gibi “Davet” otorite olmadan da yerine getirilebildiği halde, “Emir” ve “Nehiy” ancak bir otorite ile mümkündür.”

Nitekim Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır ise tefsirinde kısmen Seyyid Kutub’un yorumu ile özdeşleşen ifadelerde bulunmuştur. Ayetten, “İslâm toplumundan böyle bir ümmet (topluluk) de teşekkül etmelidir,” mealini anlayan ve tefsirinde İsfehânî’ye benzer kelime anlamlarını açıklamasıyla meşhur olan Muhammed Hamdi Yazır şöyle devam eder:5 “Bu şekilde hayra davet ve iyiliği emir, kötülüğü de men edecek bir topluluk ve imamet (önderlik) teşkili Müslümanların imandan sonra ilk dinî farîzalarıdır.” Ancak Hamdi Yazır, ayete umuma vazife yükleyici bir mana da verilecebileceğini ifade eder ki, bu mana Hatiboğlu’nun verdiği manaya yaklaşmaktadır: “Hayra çağırmak, iyiliği emir, kötülüğe engel olma bütün Müslümanlara farz-ı kifayedir. Bu yapılmayınca hiçbir Müslüman mesuliyetten kendini kurtaramaz. Fakat bu her ferde tek tek farz değildir. Ümmetin tümünün vazifesidir. Çünkü “sizden” buyurulmuştur. Buradaki ‘min’in, tecrîdî (soyutlayıcı) veya teb’îzî (ayırıcı) olmak üzere iki mânâya gelme ihtimali vardır. Tecridî olduğuna göre, her Müslüman bununla görevlidir. Teb’îzî olduğuna göre de, genelde Müslümanların vazifeleri, içlerinden bunu yapacak belli, özel bir topluluk meydana getirmek, onlara yardım ederek ve uyarak o vasıta ile bu görevi yerine getirtmektir.”

Görülüyor ki, Hamdi Yazır, ayetteki “min” kelimesinin tecrîdî; yani soyut olması halinde, umumîlik ifade edebileceğini belirtiyor. Ayrıca, bu ayetteki “min” kelimesininin genel bir kanaat olarak teb’îzî; yani bir topluluğun bazısı, bir kısmı anlamına gelecek şekilde anlaşılmasını tercih edenlere ez Zuheylî ve el Cezâirî’yi de dahil edebiliriz. Her iki müfessir de mananın teb’îzî yönüne dikkat çekmiştir. Prof. Dr. Vehbe ez Zuheylî, 6 ayetten çıkarılacak olan mananın buradan hareketle, ümmetin hepsine görev yüklemediği kanaatindedir. “Ayetteki “sizden” kelimesi burada “bir kısmınızı” ifade etmektedir. Çünkü sözü geçen davranış farz-ı kifaye olup bütün ümmeti bağlayıcı değildir,” diyen Zuheylî yorumuna, görevi şahsîlendirmeyi de ima edecek şekilde şöyle devam eder: “Yüce Allah, İslam ümmetine, hayra çağıran, iyiliği emredip kötülükten alıkoymakla görevli bir cemaatin oluşturulmasını emretmektedir. İşte bu mükemmel insanlar dünya ve ahirette kurtuluşa erenlerin ta kendileridir. Bu cemaatin sözü geçen anlamda uzmanlaşması iyiliği emredip kötülükten sakındırmanın her bir kimseye kendi durumuna göre farz olmasına mani değildir.

Aynı şekilde, Ebubekir Câbir el Cezâirî de7 tartışmanın sebebi olan ve ayette geçen “minküm: sizden” kelimesindeki “min: den” kelimesinin bir gruba ve bu grubun da bir kısmına işaret eden, bâzılık anlamında olduğunu açıklar. Ki, böylece Cezâirî de tefsirlerin alışılagelmiş usûlünü benimsemiştir. Nitekim El Cezâirî, buraya koyduğu  dipnotunda, ayeti buna göre tefsir ettiğini, “bütün ümmetin değil, “bir grubun” bulunması dedik. Çünkü iyiliği emredip kötülükten alıkoyan kimseler için ilim gereklidir. İlim ise herkeste bulunmaz,” şeklinde gerekçelendirir.

 El Cezâirî sözlük anlamı olarak Ümmet’e, “Din bağı ile bağlı insanlar,” anlamı verdikten sonra şu yorumu getirir: “Burada (ayette) ümmetten maksat, mücahitlerce iyiliği emredip kötülüğü nehyeden heyetleridir,” der. “Cenab-ı Hakk, bu ayette, mü’min kullarına aralarında İslam’a çağıran bir cemaat bulunmasını emretti”  yorumunu yapan El Cezâirî, Müslümanların bu görevlerini nasıl yerine getirmeleri gerektiğini ise şu şekilde yorumlar: “Bunu, İslam’ı kavimlere ve kabilelere arzedip Müslüman olmaya davet ederek yaparlar. Tabii İslam diyarında ve Müslümanlar arasında iyiliği emredip kötülüğü de yasaklarlar.

Müfessirlerin Âl-i İmrân Sûresi’nin 104. ayetine getirdikleri bu yorumlar, anlamlarını çoğaltsa da, özellikle, ayete konu olan vazifelerin ve özelliklerin umumîliğini, yani toptan ümmetin her ferdinin bu vazife ile görevli oluşunu tamamıyla ortadan kaldırmıyor. Ömer Nasuhî Bilmen ve Muhammed Hamdi Yazır örneğinde olduğu gibi görev, her ne kadar bir grup veya cemaate yüklense de, ferden her Müslüman’ın, İslam “ümmet”inin bir mensubu olarak aynı yükümlülüğe sahip olduğu ortadadır.

1 Prof. Dr. Mehmed Said Hatiboğlu. İslâmiyât dergisi. Yıl 2005. Sayı 2.

2 Râgıb el İsfehânî. Müfredâtü Elfâzi’l Kur’an.

3 Ömer Nashî Bilmen Kur’an-ı Kerim’in Türkçe Meâli Âlisi ve Tefsiri

4 Seyyid Kutub. Fi Zilâ’lil Kur’an (Kur’an’ın Gölgesinde) isimli tefsirinde,

5 Muhammed Hamdi Yazır. Hak Dini, Kur’an Dili

6 Prof. Dr. Vehbe ez Zuheylî. Tefsiru’l Munîr.

7 Ebubekir Câbir el Cezâirî. Eyseru’t Tefâsir. (Tefsirlerin En Kolayı)

Bu yazının kaleme alındığı günlerde, yine bir “Eurovision” şarkı yarışmasına Türkiye’nin, İngilizce sözlü şarkıyla katılacağının kesinleşmiş olması, Türkçe adına ve Türkçe için, tek kelimeyle bir ihanettir! Bu vebale, kendilerini “ulusalcı”, “muhafazakâr” ve “milliyetçi” olarak takdim edenlerin hepsi ortaktır! Kültürel kimliğimizin olmazsa olmazı olan Türkçe’nin bir yabancı dile feda edilmesine alkış tutanlar kadar, sessiz kalanlar da vebal altındadırlar ve böylesi kendini inkârın bedelini gelecek nesiller daha ağır ödeyeceklerdir. Emperyalizmin en kalıcı ve korkunç olanı, dil ile gelenidir. Sözde herkesin emperyalizme karşı olduğu bir ülkede, biraz daha puan toplamak uğruna ülkeyi, Türkçe değil de, İngilizce şarkıyla temsil etmek emelinin arka planındaki zihniyet, bizi baskın kültürün kucağına itmektedir. Bundan birkaç yıl önce adı geçen yarışmada, yine ingilizce şarkı sözleriyle Türkiye birinci oldu da ne oldu?… Mevzubahis dil olunca, derdimiz de katmer katmer açılıyor maalesef…  Şimdi başka bir dil yarası olan konumuza dönelim:

Türkçe’yle buraya gelenler

Almanya ve diğer Avrupa ülkelerine “misafir işçi” olarak gidenler, bu “misafirliğe” konuştukları Türkçe’yle gittiler. Onların içinde gurbetin acısını en çok hissedenler, etraflarında Türkçe konuşacak insan bulamayanlar oldu. Onları iş saatinin dışında ve tatil günlerinde, şehrin tren istasyonları, birahane, kahvehane gibi belli kapalı mekânlarda biraraya getiren sebep, Türkçe konuşmak ve dertleşmek, hatta Türkçe eğlenmek içindi. Hergün WDR’in (Köln Radyosu) yaptığı Türkçe yayın saati geldiğinde, herkes radyonun başına üşüşür ve o yıllarda Almanya’daki Türkler için akan sular dururdu. Almanya üzerine yakılan türküler, sazıyla sözüyle gurbeti anlatan ozanlar, hep Türkçe’nin dipdiri olduğu o yıllardan bize intikal eden kültür kazanımlarıdır.

İlk gelen “Misafir İşçi” nesliyle bugünkü nesillerin meseleleri, dertleri elbetteki birbiriyle epey farklılıklar arz etmektedir. Fakat netice itibariyle acılar, sıkıntılar, hasretlikler farklı boyutlarda da olsa, yine var… Lâkin bunları saza, söze, şiire dökeceklerin sayısı  şimdi yok denecek kadar az, çünkü Avrupa Türklerinin konuştuğu Türkçe giderek kan kaybediyor: Üçüncü Nesil Göçmen Türklerle başlayan süreçte Türkçe yazacak, söyleyecek, hissedecek ve düşünce üretecek insan pek yetişmiyor. Bu elem verici, insanın içini karartan, bu kültür coğrafyasında geleceğe dair ümitleri suya düşüren hazin tablo istenirse iyiye doğru değişebilir.

Türkçe’yi ete kemiğe büründürmek

İşte bu kötü gidişatı değiştirmek için endişelerimizi ve hemen akabinde tekliflerimizi Avrupa Türklerinin temsilcileri ve kanaat önderleriyle müsait bulduğumuz ortamlarda paylaştık. İlk defa 2005 yılında, “Avrupa Türkleri Türkçe Kurultayı” teklifimiz kabul gördü ve birçok Türk kuruluşunun katkısıyla bu kurultayın ilki ve galiba bir sene sonra da ikincisi gerçekleştirildi. Sonra?… Sonra hiçbir şey olmadı! Sadece o döneme ait birkaç gazete küpürü, resimler ve bastırılan kitap ve broşürler hatıra olarak tozlu raflarda yerlerini aldılar. Tekrar göçün 50. yılı münasebtiyle, “Türkçe’yi ete kemiğe büründürmek” için farklı Türk STK’larının temsilcileriyle Türkçe merkezli birliktelik sağlandı ve ilk adım atıldı. “Türkçe’m, Anadilim, Geleceğim” adıyla gerçekleştirilen çalıştay, kanaatimce 50 yıllık göç tarihinde Türklerin yaptığı en hayırlı ve önemli girişimdi. Çalıştay davetlileri arasında TDK Başkanı Prof. Dr. Mustafa Kaçalin’in konuşması arasında, “Almanca felsefe dili, Türkçe şiir dilidir” babından değerlendirmesi, doğrusu garibime gitmişti. Asırlar öncesinden felsefe medreselerden kovulmasa ve daha sonraki yıllarda, Almanya’da bir “Frankfurt Okulu” olduğu gibi, Türkiye’de de benzeri bir felsefe ekolü gelişmiş olsaydı, Türkçe sadece şair-şiir dili değil, düşünür-felsefe dili de olmuş olacaktı. Kabahat dilin kendisinde değil, bu dilde felsefecilerin yetişmesine fırsat vermeyen dünkü ve bugünkü (bazen siyasî, bazen dinî) otoritenindir. Her iki dilde de yazan, araştıran birisi olarak, insan zekasını feylosofça ifade etmede Türkçe’nin son derece elverişli bir dil olduğunu gördüm.

Sözkonusu Türkçe olunca, seküler ve dinî kuruluşların ortak hareketleri, her Türkçe sevdalısının yüreğine su serpti. Yine benzeri bir hüsran yaşamamak için samimiyet ve heyecanla başlatılan bu girişimin kesintiye uğramadan yürütülmesi şarttır. Şimdi biz bu gayeye hizmet niyetiyle, Avrupa Türkleri için anadil odaklı düşüncelerimizi ortaya koymaya çalışacağız:

Birinci neslin çocuklarını, yeterince Almanca öğrenemediklerinden eğitim ve öğretimde de son derece başarısız olduklarından dolayı, “kayıp nesil” olarak görüyorum. İkinci neslin çocukları ise, Türkçe’den mahrum, bizden ve yerli toplumdan uzak, kayıp bir nesildir… John R. Searle; “Dile, parasız ve nikâhsız (evlenmeden) sahip olabilirsiniz fakat tersine değil (Die Konstruktion der gesellschaftlichen Wirklichkeit)” diyor. Yani bir dile sahip olmak için onunla evlenmek veya onu parayla satın almak gibi bir zorunluluk yoktur ama para kazanmak ve evlenebilmek için illâ konuşup anlaşabileceğiniz bir lisanınız (dil) olması şarttır. Zamanında devlet tarafından sunulan topluca Almanca eğitim ve öğretimden istifade eden Türk çocukları, bugünün meslek sahibi veya yüksek öğrenim mezunu insanlarıdırlar. O günlerde, aman çocuklarımız Almanca öğrensin, diye aileler çırpınıyordu. Bugün itibariyle Almanca mesele olmaktan çıkınca, aileler şimdi de, aman evladımız Türkçe’yi unutmasın, diye didiniyorlar. Çünkü Türkçe’yle birlikte bu kültür coğrafyasına getirdiklerimizin, yine günlük hayatta giderek geri plana atılan Türkçe’yle birlikte kaybolmaya başladığını gören ailelerde haklı bir korku ve telaş başgösterdi.

Hangi dili konuşursan…

Kendisi de Almanya’da yüksek eğitimini yapmış bir arkadaşım, üniversitede okuyan çocuğundan dert yandı: “Tıpkı bir Alman gibi düşünüyor, anlaşamıyoruz” dedi. Adam haksız değildi; ilmî araştırmalar da zaten benzeri bulguları ortaya koyuyor: “Boroditsky diyor ki; yeni bir lisan öğrendiğimizde, gerçekten yeni bir düşünme tarzını da benimsemiş oluyoruz. (Klaus Wilhelm, Gedacht wie gesprochen, Gehirn und Geist, 7-8/2011)”. Nitekim aynı makalede farklı dillere mensup insanlar üzerinde yapılan araştırmalarda, dil ile düşünmek arasında bir bağlantı olduğu sonucuna varılmış. Meselâ, Alman ressamlar, “ölüm”ü erkek olarak tasavvur ederken, Rus ressamların tablolarında genellikle kadındır. Yine İsrailli ilim adamları, Arap kökenli İsrail vatandaşları üzerinde (2010 yılında)  bir araştırma yapıyorlar. Araştırmaya katılanlara, Yahudi ismi Avi ve Arap ismi Samir’e karşı önyargılarının derecesini öğrenmek için testler yapılıyor. İbranice testde Yahudi isimlere karşı daha az önyargı tesbit edilirken, Arapça yapılan testde de, tahmin edileceği gibi, Arap isimler daha müsbet çağrışımlar yaptırıyor. (a.g.e). Bu araştırmadan yola çıkarak; her dilde dostluk veya düşmanlık gibi kavramlara yüklenen manânın ve onların çağrıştırdığı müsbet veya menfi yargıların farklı olması, o dili konuşan toplumun tarihi ve kültürel değerleriyle alakalıdır. Meselâ, birbirine karşı son derece olumsuz önyargılara sahip iki millet olan Türkler ve Yunanlılardaki bu menfiliklerin derecesinin Türkçe’de, Yunanca’dan daha düşük olduğu kanaatindeyim. Dil üzerine yapılan aynı araştırmada, anadili İngilizce ve Almanca olanlar, olayları bir sorumlu aktörle tasvir etmeyi tercih ederken, Japonca veya İspanyolca konuşanlar başka bir kritere öncelik vermektedirler.

Özellikle Almanca ve İngilizce’nin hâkim olduğu Batı’da, İslâm veya Müslüman kavramlarının niçin eli silahlı veya bombalı aktörlerle ilişkilendirilerek tasvir edildiğini şimdi daha iyi anlayabiliriz. Bir Alman’ın çocuğu gayet tabii ki Alman gibi düşünecektir. Bunda bir acaiplik yok… Fakat bir Türk’- ün çocuğu Alman gibi düşünürse, baba-anne ile oğul veya kız arasında asıl ihtilaf orada başgösterir, gerginlikler meydana getirir. Baba ile oğul eşit seviyede aynı dili konuşmadıklarında, kelimelere yüklenen manâlar dilden dile farklılıklar arz ettiğinde, anlaşmazlıklar başlar! Bunun adı; dilsiz Türklük, kültürsüz müslümanlıktır. Anadilin uyuma sağladığı katkı, daha ayağınızı dışarıya atmadan, evin içinde başlıyor. Aile ocağındaki uyum veya uyumsuzluk mutlaka dışarıya da yansır. Burada Almaca’yı iyi bilmek şart fakat toplumla uyum sağlamak için yeterli değildir.

Türkçe’nin olmadığı yerde…

Eylül 2011’de kaybettiğimiz Yazar Cengiz Dağcı, Türk edebiyatına kazandırdığı biribirinden değerli eserlerini, anavatanı Kırım’dan çok uzaklarda ve 92 yıllık ömründe hiç görmediği Türkiye’nin Türkçesi ile İngiltere’de yazdı. Merhum yazarın şu sözlerine dikkatlerinizi celbetmek isterim:

“Dilini umursamayan, özellikle yabancı bir ortamda, dilini yitiren bir insan, dilden fazla bir şey yitirir. Yurdu ve insanları, pörsüye pörsüye, ağara ağara, geri dönmeyecek şekilde silinip gider onun gözlerinden ve yüreğinden. Gene de bir insan olarak yaşayabilir belki; ama o artık kendi yurdunun insanı olmaz; içinde yaşadığı, dilini benimseyip kabul ettiği yabancı milletin insanı da olmaz.” (Türk Edebiyatı, Kasım 2011)

Doğrusu bizim de korkumuz odur ki, giderek anadil Türkçe’yi kaybetmek üzere olan nesillerimiz, ne “bizim insanımız”, ne de Merhum Cengiz Dağcı’nın deyimiyle, dilini benimseyip, içinde yaşadığı milletin insanı olur. Gelmekte olan nesiller adına üzerinde her yönüyle düşünülmesi gereken bir konu. Türkçe olmasa da olur, mühim olan Almanca’dır, diyenlerin, kendi evlatlarını iki milletin veya kültürün arasında kimliksiz insanlar olarak bırakma hakları yoktur. Bu kimliksizlik, kişiyi “ne İsa’ya ne de Musa’ya yaranamayan” insan konumuna düşürür. Buna önce Türk ailelerin ve her türünden kuruluşların inanması ve sahiplenmesi gerekir ki, hem Almanya hem Türkiye cephesiyle konu üzerinde görüşürken, durduğumuz yer, söylediğimiz söz anlaşılsın. İtalyan Yazar Cacciari’nin dediği gibi: “Anadilden uzaklaşmak demek, her türlü düşüncenin mutlak kudretine sahip sözün ruhundan uzaklaşmak demektir.” (Kultur, Migration, Psychoanalyse/1999)

Postmodernlik yeni bir devir değil, ancak semantik (anlambilim) bir felakettir, diyen yazar, iddiasının devamında; “Bu semantik felaket, birçoklarını dilsizleştitiyor (Norbert Bolz, Die Sinngesellgesellschaft)” diyor. Bizde semantik felaket, kültür hayatımız ve düşünce dünyamızdaki birçok kökleşmiş sözcük ve kavramların önce Fransızca’ya, daha sonra da İngilizce’ye feda edilmesiyle başladı. AvrupaTürklerine gelince; yerli dili “sokak lisanı” veya “kenar semtin lisanı” seviyesinde konuşmaları, günlük lisanda kullandıkları kelimelerin azlığı ve anlam kaybına uğraması, dilsizleşme tehlikesini doğururken, anadilin ikinci bir dille karıştırılarak kullanılması ise, asıl felaketin ta kendisidir.

Siemens Vakfı’nın (Siemens Stiftung/Dem Nachwuchs eine Sprache geben),” Yeni yetişenlere bir lisan vermek” başlıklı bir araştırmasına göre; Almanca ve Türkçe’yle birlikte yetişen çocuklar, Almanca ve İngilizce, Almanca-Fransızca veya Almanca-İspanyolca gibi dillerde yetişenlere kıyasla daha az kabul görüyorlar. Bu durum bizim için yeni bir bulgu olmadığı gibi, zaman zaman kamuoyunda ciddi tartışmalara konu olan; Türkçe’nin bazı okul bahçesi ve benzeri yerlerde yasaklanma hadisesi maalesef bir Almanya gerçeğidir artık. Yarım yamalak bildiğiniz dil, anadiliniz de olsa, kendinizi ancak o kadar ifade edebilir veya savunabilirsiniz. Türkçe’yi yarım yamalak konuşan yeni nesil Avrupa Türkleri de, henüz daha bu eksikliğin zaman içinde doğuracağı vahameti, tecrübe ve birikim itibariyle kavrayabilecek seviyede olmadıklarından, bu kutlu görev biz büyüklerin boynunun borcudur.

Amele olarak gittikleri ülkelerde binlerle ifade edilen siyasi, kültürel, sportif, mesleki dernekler ve mabetler kuran Birinci Nesil Türkler, yaş ve hizmet itibariyle misyonlarını tamamladılar. İkinci Nesil de henüz daha aktif cemiyet hayatından çekilmeden önce, üzerlerine vazife olan, iki önemli mesuliyeti yerine getirmelidirler:

Bunlarda birincisi; her dernek kendi bünyesinde ve camiasında Türkçe’ye yeniden hayatiyet kazandırmalı ve ikincisi de; merkezi Brüksel’de olmak kaydıyla, Türkçe Konuşan Avrupa Göçmenler Birliği kurulmalıdır. Bu iki adım atılmazsa, zamanla Avrupa adlı kültür coğrafyasında Türkçe olmaz! Türkçe’nin olmadığı yerde ise ne biz oluruz, ne de bizden olanlar…

İslâm Peygamberi Hz. Muhammed (s.a.v), Allah’ın insanlara gönderdiği son Peygamberdir. Allah’ın kıymet verdiği insana, kıymet verdiği İslâm Dîni’ni ulaştırmadaki elçisidir.

Hz. Peygamber, Kur’an’ın mücmelini sözleriyle ve fiilleriyle beyan eden, hakkında hüküm olmayan konularda Allah’ın izni, göstermesi ve öğretmesiyle hüküm koyan kimsedir.

O’nun hedefi; insanları, insanlara ve başka şeylere kul ve köle olmaktan kurtarıp, sadece Allah’a kul, diğer mahlûkâta sultan olmalarını sağlamaktı.

Allah’ın Resûlü Kur’an için çok önemlidir. Zira; Kur’an O’na indirilmiştir. O’nun yazdırması, okuması, okutması, tebliği, tebliğini bilfiil kendisinin yaşaması ve onun yaşatılmasına çalışılması son derece önemliydi. Çünki Kur’an’ın başka kaynaktan elde edilmesi ve bilinmesi mümkün değildir.

Zaten bütün Peygamberler de bu minval üzere seçilerek görevlendirilmiştir. Çünki Onlar olmadan ilâhî tebliği anlamak, kavramak, bilmek ve yaşamak mümkün değildir. Bu konuda Allah (c.c) şöyle buyurmaktadır ;

-“Andolsun ki, Biz her ümmet arasında ‘Allah’a kulluk edin ve tâğuttan kaçının’ diyen bir Peygamber gönderdik.“ (Nahl: 36)

Peygamberler, Allah’tan başka helâl-haram kılan, O’ndan başka hüküm koyanın olmadığını, ancak Allah’a ibadet edileceğini, yaratanın ancak O olduğunu, dünyanın ahireti kazanmak için verildiğini, yaptıklarımızdan hesaba çekileceğimizi, kazandığımız hayır ve şerrin zerre kadarının bile kaydedilip karşımıza çıkarılacağı gerçeğini bilmeye, tasdik etmeye ve bu tasdikin gereğini uygulamaya çağırıyordu.

Burada genel olarak Peygamberlerin hangi konularda insanları inzar, irşad ve tebşir ettiklerini bu şekilde ortaya koyduktan sonra, özelde son Peygamber Hz. Muhammed (s.a.v)’in kısaca görevlerinin neler olduğunu bilmemiz önemlidir ve gerekmektedir.

Allah (c.c) Kur’an-ı Kerîm’de şöyle buyurmaktadır;

-“Biz o Peygamberleri mûcizelerle ve Kitaplarla gönderdik. Ey Resûlüm! Sana da Kur’an’ı indirdik ki, kendilerine indirileni insanlara anlatasın. Olur ki, iyice düşünürler.” (Nahl: 44)

Bu âyet, Hz. Peygamberin Kur’an’ı tebliğ etmekten başka, bir de O’nu açıklama görevinin bulunduğunu bildiriyor. Buna karşılık, bizim de O’nun açıkladığı şey üzerinde düşünmek ve öğüt almak gibi bir yükümlülüğümüzün bulunduğunu hatırlatıyor.

Peygamberimizin bu görevi aslında, Kur’an’ın işlevini tamamlayan bir görevdir. Ve O’nsuz  Kur’an’ı düşünmek, hele O’nu hayata geçirmek mümkün değildir.

Gerçi bazı âyetlerde “Sana düşen tebliğden ibarettir.” buyrulur. Ayetin öncesini ve sonrasını dikkate almadan, Kur’an-Sünnet ilişkisini hesaba katmadan bu ifadelere bakılacak olursa, Peygamberin işi, sadece Kur’an’ı getirip bize ulaştırmaktan ibaretmiş gibi görünebilir. Ancak o âyetler, Peygamberimizin insanları doğru yola eriştirmek gibi bir sorumluluğunun bulunmadığını bildiren âyetlerdir; “Sen tebliğini yaptıktan sonra insanlar bunu kabul etmiyecek olursa, bundan sen mes’ul tutulmazsın.” anlamını dile getirmektir. Yoksa bu âyetlerin; Peygamberi, evrak tebliğ eden bir postacı durumuna düşürmesi elbetteki düşünülemez.

Peygamberimizin Kur’an-ı Kerîm’i açıklama görevi öylesine geniş ve kapsamlı bir görevdir ki, bizim bu dîni yaşayabilmemiz tamamen buna bağlıdır denilebilir. O’nsuz Kur’an anlaşılamaz. Zaten şu anda öteden beri elimizde bulunan tefsirler ve muhtelif yorumlar ihtiva eden eserler hep Peygamberimizin fiilî, kavlî ve takrîrî sünnetlerinin bir neticesidir.

Allah Kur’an’daki âyetlerle Hz. Peygamberi şöyle dile getirir;

-“Ey insanlar! Size Rabbinizden mucizelerle Peygamber geldi; ve size apaçık bir nûr (Kur’an) indirdik.” (Nisa: 174)

-“Size İslâm Dînini açıklayan Peygamberimiz (Hz. Muhammed) gelmiştir. Tâ ki, ‘bize, müjdeleyici ve korkutucu bir elçi gelmedi’ demiyesiniz.” (Mâide: 19)

-“Biz seni âlemler için yalnızca bir rahmet olarak gönderdik.” (Enbiyâ: 107)

-“…ancak O, Allah’ın Resûlü ve Peygamberlerin sonuncusudur.” (Ahzâb: 40)

-“Biz seni sırf Kur’an ile müjdelemen ve uyarman için gerçeğin ta kendisi olarak gönderdik.” (Bakara: 119)

-“Nitekim size âyetlerimizi okuması, sizi tertemiz hâle getirmesi, size kitap ve hikmeti ve bilmediğiniz nice şeyleri öğretmesi için sizden birini Resûl/elçi olarak gönderdik.” (Bakara: 151)

-“Ey Resûlüm! Seni bütün insanlara elçi gönderdik. Allah’ın buna şahit olması yeter de artar.” (Nisa: 79)

-“O’dur ki, Resûlünü, bütün dinlere üstün kılmak için hidâyet (Kur’an-ı Kerîm) ve hak dîni (İslâm) ile gönderdi. Müşrikler isterse hoşlanmasınlar.” (Tevbe: 33)

-“Kim Resûle itaat ederse, şüphesiz Allah’a itaat etmiş olur.” (Nisa: 80)

-“(Resûlüm) şöyle de; Eğer siz Allah’ı seviyorsanız, hemen bana uyun ki, Allah da sizleri sevsin ve günahlarınızı bağışlasın…” (Âli İmrân: 31)

Kur’ân-ı Kerîm’de buna benzer sayısız âyetler ve işaretler bulunmaktadır.

Öyleyse;

Peygambersiz ve Sünnet-i Seniyyesiz bir İslâm düşünülemez. Kur’an ve Sünnet birbirinden ayrılmaz. Bir bakıma Kur’an; İslâm’ın ana Kitabı, Sünnet ise, O’nun canlı yorumu ve yaşam biçimidir.

İslâm Peygamberi Hz. Muhammed (s.a.v)’in en önemli görevlerinden biri de insanları hakka dâvet ve bu uğurda mücadele etmektir.

Allah (c.c) şöyle buyurmuştur;

-“Allah’ın yoluna hikmet ve güzel öğütle dâvet et ve onlarla en güzel biçimde mücadele et.” (Nahl: 125)

Daha önceki Peygamberler gibi Muhammed (a.s)’da halkı Allah’ın yoluna dâvet etmiş, bu uğurda çeşitli sıkıntılara ve baskılara mâruz kalmış, türlü türlü zorluklarla karşılaşmıştır. Şu halde Kur’an’ı açıklama ve bu yolda çetin bir mücadele yürütme de, irşad ve tebliğin bir parçasıdır.

Bir anlamda Kur’an (vahiy) ile Peygamberin görevi, amacı ve işlevi birebir aynıdır. Vahyi Peygambersiz, Peygamberi vahiysiz düşünmek mümkün değildir. Vahyi Peygamberden ayırma ve soyutlama gayretleri abesle iştigaldir. Vahiy, Peygamber Efendimizle bütünleşmiştir.

Nasıl Kur’an bir mübîn ise, Hz. Peygamber de bir mübîn (açıklayıcı), bir ışık, bir rehber, bir uyarıcı, bir müjdeleyici ve bir rahmettir. Hz. Muhammed (s.a.v) ve O’nun mübarek hâl, hareket ve sözlerini Kur’andan soyutlamak mümkün olmadığından İslâm bilginleri Kur’an’a “Vahy-i Metlûv”, Hadîs-i Şeriflere ve Sünnete de “Vahy-i Gayri Metlûv” adını vermiş, Resûlü Ekrem’in hâl, hareket ve sözlerini bir tür vahiy saymış;

-“O, hevâdan konuşmaz, söyledikleri; kendisine vahyolunandan ibarettir.” (Necm: 4) mealindeki âyetle de bu görüşlerini müdellel kılmıştır.

Hz. Peygamberin görevlerinden bir diğeri ise, teşrî görevidir. Teşrî; kanun ve hüküm koymak anlamına gelir.

 Allah (c.c) şöyle buyurmuştur;

-“O (Peygamber); onlara iyilik emreder, kötülükten alıkor. Onlara iyi ve temiz şeyleri helâl, kötü ve pis şeyleri haram kılar. Üzerlerindeki ağır yükleri ve zincirleri kaldırır. O’na iman edenler, O’na saygı gösterenler, O’na yardım edenler ve O’na indirilen nûr (Kur’an)’a uyanlar var ya, işte onlar kurtuluşa erenlerdir.” (A’râf: 157)

Bütün bunlardan sonra şöyle bir soruya muhatap olabiliriz; biz nasıl olmalıyız ve ne yapmalıyız  ki, Hz. Peygamberi kendimize örnek almış olabilelim. Bunu anlıyabilmek için önce Sünnetin ne demek olduğunu bilmemiz gerekir. Şöyleki;

Sünnet; Peygamberimizin fiilleri, sözleri ve takrirleri şeklinde kısaca tarif edilir. Bu tarifi biraz açacak olursak;

Sünnet; Hz. Peygamberin kendi döneminde İslâm toplumunu akîde, ibâdet, tebliğ, eğitim, ahlâk, hukuk, siyâset ve ekonomi gibi çeşitli alanlarda, kısacası bireysel, toplumsal ve evrensel olmak üzere hayatın her alanında, yönlendirip yönetmede Kur’an başta olmak üzere, asas aldığı ilke ve prensipler bütününün oluşturduğu bir zihniyet ya da dünya görüşüdür.

Hz. Peygamberi örnek almak için, yukardaki tarife uygun olarak bireylerin ve toplumların kendilerini yeniden Sünnete uygun dizayn etmeleri ve ona uygun yaşamaları kaçınılmazdır. İşte o zaman, Peygamber gerçekten örnek alınmış olur.

Bunun için; Hz. Peygamberi anmak önemlidir, anlamak ise çok daha önemlidir. Alemlere rahmet olarak gönderilmiş olan, son hidayet rehberi Allah Resûlü Hz. Muhammed (s.a.v)’in insanlığa yol göstericiliğinin devamı ise, O’nun en doğru şekilde tanınması, tüm insanlara tanıtılması, daha sonra da bütün bu hayat için örnek alınmasıyla mümkün olacaktır.

Resûlüllah’ın hayatını anlama ve O’nu örnek alma ihtiyacı hiç bir zaman sona ermiyecek ve kıyamete kadar devam edecektir.

Kur’an İslâm’ı adı altında Hz. Peygambersiz bir İslâm meydana getirmek gibi bir ütopyanın peşinde olanlar bunu böyle bile… Hadisleri ihya çalışması yapıyoruz diyerek sinsice imhâ çalışmasına yeltenenler de bunu böyle bile…

Hz. Peygamberi anma ve anlama konusunda insanların salt duygularına hitabeden övgü edebiyatından ziyade; akletmeye, tefekküre, tezekküre ve tedebbüre yönelten, yol gösterici bilgilere başvurmak, bu konuları gündemine alan etkinliklerin sayısını ve niteliğini artırmak gerekir.

Kısaca söylemek gerekirse, bu konuda asıl hedef; çadırlar dolusu ağlayan insan yerine, salonlar dolusu anlayan ve düşünen insana ulaşmak olmalıdır.

Ne mutlu! Allah’a gerçekten kul ve O’nun Resûlü Hz. Muhammed (s.a.v)’e Ümmet olanlara…

Son dönemde Almanya`da pek hayra alamet gelişmeler yaşanmamaktadır. Geçen ayki yazımızda özellikle Yabancılar Dairelerinde oturum meseleleri ile alakalı olarak serzenişlerimizi dile getirmiştik. Normal olarak yaşanan gelişmeler ile alakalı olarak oturumların sorun olması maalesef son dönemde hiç alakası olmayan gerekçelerle daha da bir zorlaştırılmak isteniyor. Burada bizim kısmi tesbitimiz sanki bazı Yabancılar Dairelerindeki yetkililerin bir yerlere yaranmak adına maalesef hukuku da çiğneyerek resmi işlemlerde keyfi uygulamalar yaptıklarıdır. Pekçok tanıdığımız değişik gerekçelerle bu tür uygulamalara muhatap olmaktadırlar. Karşılıklı yapılan itirazlar mahkeme safhasına gelmiş ve alınan mahkeme kararlarına bile uyulmamakta ısrar edilmiştir. Mahkeme hakimi yapılan oturumda gerekçeli kararını açıklayıp oturum alınmasında herhangi bir sorun yoktur demesine rağmen Yabancılar Dairelerinden bazıları bunun dikkate almayıp uydurma gerekçelerle alınan hukuki kararları hiçe saymaktadırlar.

Yukarıda örneklerini verdiğimiz keyfi uygulamaları görevini yerine getiren yetkililer için değil ne yapılmak istendiği bir türlü anlaşılamayan yetkililerin uyarılması ve daha üst makamların bunları dikkate almaları gerektiğini düşündüğümüz için belirtiyoruz.

Yine son dönemde nereden çıktıkları belli olmayan sözde Selefi gruplar bahane edilerek Almanya`da özellikle bir kısım medyanın gündemde tutmaya çalıştığı ve bunu yaparken de müslümanları töhmet altında tuttuğu bir gündem yaşanmakta.

Almanya`nın değişik yerlerinde Kur`an-ı Kerimin Almanca meallerinin ücretsiz dağıtımı sanki büyük bir kaos yaratılmak isteniyormuş gibi gösterilerek toplumda bir gerginlik oluşturulmak istenmektedir. Sanki bir yerlerden bundan önce İslam Konferansında yapılmak istenen bazı yazarların ve kitapların yasaklanmak istenmesi gibi bir tavır ortaya konmak isteniyor. Bize gelen bilgiye göre o dönemde özellikle İslamcı kimlikleri gündemde olan bazı yazarların eserleri ve bir kaç İslamcı düşünürün Kur`an tefsirleri gibi eserler dayatılarak yasaklanmak istenmişti. Allah`tan akl-ı selim sahibi bazı yetkililer bunun çok saçma bir uygulama olacağını ve düşünce özgürlüğü noktasında dünyadaki sayılı ülkelerden olan Almanya`nın imajını ters şekilde etkileyeceğini görerek karşı çıkmışlar ve bu düşünce rafa kaldırılmıştı.

Şimdi de bazı sözde marjinal grupların Kur`an mealleri dağıtmaları bahanesi ile aynı ortam oluşturulmaya çalışılıyor.

Almanya gibi ortaçağda buna benzer tecrübeleri yaşayan bir ülkede/toplumda bu gibi talepler maalesef akl-ı selim insanları oldukça üzmektedir. Ne demek bazı yazarları ve bazı kitapları yasaklamak. Elden gelse Kur`an`ı da yasaklamak düşüncesi. Bu toplum bu tür düşünceler ve uygulamalardan çok çekti ve bununu bedelini çok ağır şekilde de ödedi. Benzer uygulamaların yaşandığı toplumların nelere muhatap oldukları tarih sayfalarında yazılmış durumdadır.

Eğer birbirimizin inanç ve düşüncesine saygı duyarak beraberce bu toplumun kalkınması ve gelişmesi için gayret edeceksek o zaman hem resmi makamlar ve hem de medya üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmek mecburiyetindedir. Bu tür bağnazca uygulamaların Almanya, Avrupa ve dünyada nelere mal olduğunu hep birlikte gördük.

Aynı şekilde biz müslümanların da nereden zuhur ettikleri belli olmayan ve birilerinin ekmeğine yağ süren hareketlerde bulunan marjinal guruplara da mesafeli olmamız ve bizim adımıza ama bizim inanç temellerimizle hiç alakası olmayan  hareketler yapmalarına da tepkimizi demokratik bir şekilde göstermemiz gerekmektedir.

Güzel bir söz var: “Sen kendini tanıtmazsan birileri seni tanımlar”

Bizim kendimizi, inanç değerlerimizi tanıtmak gibi bir sıkıntımız olamaz. Bizim medeniyetimiz kadim bir medeniyettir ve bizim medeniyetimizin kaynakları ilahi kaynaklı olduğu için hiç bir eksikliğe sahip değildir. Yeterki biz bu kaynakları kendimize ışık olarak alalım ve birilerinin bu ışığı söndürmek gibi ahmakça bir çalışma içerisinde olmalarına müsaade etmeyelim.

Bu ayki sayımızda “Ümmet Olma Bilinci” başlığı altında ana konumuzu belirledik ve bize göre faydalı olacağını düşündüğümüz güzel insanların güzel yazılarını sayfalarımıza aktardık.

Malumunuz dünya üzerinde İslam Ümmetinin bulunduğu hal hiçbirimizi memnun eder vaziyette değildir. Ümmet olabilme güzelliğini maalesef cahilce düşünce akımları ve bazı satılmış ülke yöneticileri yüzünden İslam Dünyası yaşayamamaktadır. Bu güzelliği yaşayamama eksikliğini bedavacılığa kaçarak başka başka yerlere yüklemek biraz ahmaklık olur diye düşünüyoruz.

Ayrı dillere ve ayrı milletlere mensup olunsa bile aynı inanca sahip insanların kardeş olduğu bir bilincin günümüzde eksik yaşanması düşülen zilletin boyutlarını fazlasıyla ortaya dökmektedir.

İslam tarihi boyunca ümmet şuurunda hareket edilmesinin hem İslam toplumlarına ve hem de diğer toplumlara neler kattığını kaynaklardan okumaktayız.

Ümmet olmak birilerinin yanlış şekilde aktarmak istedikleri gibi bağnazlık değil tüm insanlığın ideal manada yaşamak istedikleri bir toplum oluşturmanın baş şartlarındandır.

Ümmet bilincine sahip insan dünyanın neresinde olursa olsun yapılan her türlü zulme karşı çıkacaktır. Hele bu yapılan zulüm kendi kardeşine ise daha da bir kararlı şekilde tavrını ortaya koyacaktır.

Eğer bizler ümmet olma bilincine sahip olmaya devam edersek geçmişte yaşanan zulümler günümüzde yaşanmayacak; Bosna-Filistin-Irak-Afganistan gibi içimizi sızlatan zulümler olmayacaktır. Yeterki biz bu şuurda kendimizi yetiştirelim ve hayatımızı buna göre idame ettirelim.

Cenab-ı Allah çalışmalarımızı bereketlendirsin, şuurlandırsın.

Çalışmak bizden başarı Allah`tandır.

Allah`a emanet olun.

Selamün Aleyküm ve rahmetullahi ve berakatuhu!                                        

Kardeşlerim!

Düşünmek istiyorum ve….                                                                                                                               

Gözlerimi yumuyorum ve düşünüyorum.  Gözlerimin önüne kardeş kanıyla, haksızlıkla, yalanla, dolanla kardeşlerine zulmediyor. Ve bu insanlar kendini Müslüman zanneden  egoist, hasis, zalim, acımasız tipler.   Ne yazıkki, bu tipler biz haklıyız, havalarıyla ortalıkta caka atarak geziyorlar. Müslümanlar olarak hala yanlış kulvarlarda koşuyorlar. Her grub kendi tezlerini karşısındakine kabul ettirmeye uğraşıyor. Genel olarak şunu görüyorum! Biz haklıyız, biz doğru yoldayız, fırka-i naciye biziz, şartıyla şartlanmış bu gruplar.  Bizim fırkaya, tarikata, mezhebe, partiye girmezseniz, haliniz perişan.

Yahu! Bu din ne şii’nin ne de sünni’nin ne de vahhabi’nin ne de herhangi birilerinin tekelinde. Karar verecek olan herşeyin yaratıcı olan güç sahibi olan ALLAHU zül Celaldir.  Herkes cenneti sanki parsellemişler.  Şunu dersen cennete öbürü bunu dersen cennete. Bizim bu durumda hıristiyanlıktan geriye neyimiz kalıyor. ALLAH c.c. aşkına aklınızı başınıza alın. Size gerek olmayanlarla uğraşmayın İslamı öğrenin ve yaşayın. Lütfen samimi bir şekilde İslami ilimleri okuyun, İslami ilmi tahsil edin. Müslüman kardeşlerinizi sevin sevmek zorundasınız, kin taşımayın içinizi karartmayın. Evinizde eşinize, çocuklarınıza, dışarıda kardeşlerinize sevimli merhametli olun. ALLAH c.c. merhametli olanı sever.  Bu arkası gelmeyen tartışmalardan kardeş kinlerinden bıktım usandım.  Sahi biz ne zaman müslüman olacağız? Ne zaman mümin olmaya aday olacağız? Diyorlarki herşey zamanla geçer.                                                                                  

Herşey zamanla geçiyor zannediyoruz ve zannediyordum. Ama aslında hiçbir şey geçmiyor. Zamanla olaylar kabuk bağlasa da yüreğimdeki yara, biri dokunduğunda yine acıyor! Susturun içimdeki susmayan bizi. Susturun dayanılmaz acılarımızı.  Silin gözlerimdeki akan yaşları.  Uzaklara bakıyorum nemli gözlerimle. Hatıralarıma vatanımın sokaklarında nasıl oynadığım aklıma geliyor.  Dalıp gidiyorum.  Zil sesine irkilerek hayallerimden ayrılıyorum.  Daha sonra yeniden dalıyorum ve dedemin dor atı aklıma geliyor. 

Umudlarımı verdiğim o ıssız sokaklar geliyor, gözlerimin önüne.  Sonra aklıma! Her izine gittiğimde herşeyin bozulduğunu görerek nasılda üzülüyorum.  Sonra köylerdeki geçirdiğim o güzel günleri hatırlıyorum. Gözümün önünden bir film şeridi gibi geçiyor. Ve düşünmeyi bırakarak kendi kendime mırıldanıyorum:

-Beynimizi bile işgal etmişler. 

-Düşünemiyoruz yani düşünmeyi bile beceremiyoruz.  Kimse derdini bilmesin istiyorsunuz. Ama velakin içinizdeki acılar, sizden zorla alınanlar sizi rahat bırakmıyor. Benim derdim, benim kardeşlerim, benim vatanım, benim davam, benim düşüncem. Geriye ne kaldı diye arkama bakıyorum ve önüme bakıyorum.  Adaplarımdan, sahip olduklarımdan gördüklerimden birşey kalmamış. Evet zamanla kabuk bağlasada yüreğimdeki yara, biri dokunduğunda yine acıyor…

Hem de nasıl ağlatırcasına…

Hacarabın Başına Gelenler.

Hani derler ya pişmiş tavuğun başına bile gelmeyenler benim başıma geldi. İşte Hacarabın başından geçenlerde öyle birşey.

Hacarap sıfır araba çeker oğlu izine gider, araba Bulgaristan`da bozulur. Hacarap yine sıfır araba çeker, arabayla izine gider, motorun falına bakar. Neyseki garantisi varmış işi kurtarır.

Hacarap yine başka bir tarihte izine giderken yorulur bir park görür arabayı park eder, tabii arabada çoluk çocuk ihtiyaç ve dinlenme molası olduğu için herkes dağılır.  Eski Yugoslavya`nın herhangi bir yerinde oğlu bakarki park halindeki arabaların hepsi gitmiş kalan sadece kendi arabaları.

Geriden birkaç adam hızla arabaya doğru gelmekte. Adamın biri de elinde bir bilezik altın:

-Alır mısınız diye sormakta.

Hacarabın oğlu babasına:

-Hadi baba çabuk direksiyona geç soyguncular geliyor, der. Kardeşlerini de arabaya toplayıp oradan hızla uzaklaşırlar. Bir tehlikede böylece atlatılır.

Hayat acılarla, gülümsemelerle dolu.  Sana ayrılan zaman ise kısa bir an bazen düşünmeye bile zamanın kalmaz seni alır götürür. Bakarsınki daha neler, neler yapacaktın, nasıl oldu da bu kısa an bitiverdi dersin. Gözlerinle ensevdiğin kişileri ararsın, uzakta ise bir anda bütün gücünü toplayarak pencereye koşarsın. Acaba görebilir miyim bir umud ama canın ayaklarından kesilmeye başlar. Anlarsınki zaman bitmiş ömür denen dünya hayatı bitti bitecek. Malların, eşin, çocukların gözlerinin önünden şerit gibi geçer. Anlarsınki ALLAH’tan başka dost yok. Vaktin varsa şahadet getirirsin. Ve emaneti teslim edersin. Öyleyse bu dünya önemsenmeyecek kadar değersiz.

ALLAH’a emanet olun dostlarım.

Selam ve dua ile.